Amerikan dolarının uzun süredir süren küresel rezerv para birimi statüsü, son dönemde yeniden sorgulanmaya başlandı. Bu endişelerin arkasında, özellikle Donald Trump’ın yeniden başkanlığa aday olması ve ekonomi politikalarındaki belirsizlikler yer alıyor. Trump’ın ilk başkanlık döneminde olduğu gibi, ikinci bir döneminin de doların güvenilirliğini daha da aşındırabileceği yönünde uluslararası çevrelerde ciddi tartışmalar var.
Dolar, 20. yüzyılın ortalarından bu yana dünya ticaretinin temel para birimi oldu. Şu anda dünya döviz rezervlerinin yaklaşık %60’ı dolar cinsinden tutuluyor ve uluslararası ödemelerin neredeyse yarısı bu para birimiyle yapılıyor. Ancak bu durum, Amerikan siyasetinde yaşanan çalkantılar ve özellikle Trump’ın ekonomi politikaları nedeniyle değişebilir. Trump’ın “önce Amerika” yaklaşımı, ticaret savaşları, uluslararası işbirliğini zayıflatması ve özellikle mali disiplini gevşetici politikaları, doların uzun vadeli güvenilirliğini sorgulatıyor.
Trump’ın 2024 kampanyasında yaptığı açıklamalara göre, vergi indirimleri ve kamu harcamalarında artış ön planda olacak. Bu politikalar, ABD’nin bütçe açığını daha da büyütebilir. Ayrıca Trump, Federal Rezerv’e yönelik sert eleştirileriyle tanınıyor ve yeniden seçilmesi halinde merkez bankası üzerinde daha fazla siyasi baskı kurabileceği düşünülüyor. Bu da para politikasının bağımsızlığına zarar verebilir.
Uluslararası yatırımcılar açısından, ABD'nin siyasi belirsizliği ve mali sürdürülebilirliğine ilişkin kaygılar, dolardan uzaklaşmaya neden olabilir. Bazı merkez bankaları ve egemen fonlar rezervlerini çeşitlendirmeye başladı bile. Çin yuanı, euro ve hatta altın gibi alternatif araçlara yönelen ülkelerin sayısı artıyor.
Ancak doların yerini alabilecek bir alternatif henüz yok. Euro bölgesi'nin kendi iç sorunları bulunurken, Çin'in ekonomik şeffaflık eksikliği yuanın küresel kullanımını kısıtlıyor. Bu nedenle, doların küresel pozisyonu kısa vadede tehdit altında olmasa da, Trump gibi liderlerin politikalarının bu statüyü uzun vadede aşındırabileceği değerlendiriliyor.
Yine de uzmanlar, doların yerini alacak başka bir para biriminin bulunmamasının, Amerika’nın mali sorumsuzluklarını tolere edilebilir kıldığını belirtiyor. Ancak bu durumun sürüp sürmeyeceği, Trump’ın yeniden seçilip seçilmeyeceği ve bu durumda izleyeceği politikalarla doğrudan bağlantılı olacak.
Kaynak: https://www.economist.com/finance-and-economics/2025/07/20/has-trump-damaged-the-dollar
